Tylko w styczniu 2026 r. w województwie śląskim oraz w samych Katowicach, odnotowano kilka tragicznych przypadków zatrucia czadem (tlenkiem węgla). Służby i media apelują o montaż czujników i regularne przeglądy instalacji grzewczych.
Mimo apeli, w Polsce każdego roku, z powodu zatrucia tlenkiem węgla pochodzącym z gazowych grzejników wody, umiera kilkaset osób, a kilka razy więcej ulega zatruciom wymagającym hospitalizacji. Przeważająca większość wypadków śmiertelnych zdarza się w zimie.
Główną przyczyną zatruć jest niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych i dymowych. Dlatego w trosce o własne bezpieczeństwo, warto zamontować autonomiczne czujki dymu i tlenku węgla oraz dbać o ich sprawność.
Przypominamy:
Objawy zatrucia tlenkiem węgla:
– ból głowy, mdłości, wymioty, ogólne zmęczenie i osłabienie (lekkie zatrucie),
– nasilający się ból głowy, senność, zaburzenia świadomości i równowagi, trudności z oddychaniem, oddech przyspieszony, zaburzenia rytmu serca (średnie zatrucie),
– drgawki, utrata przytomności (ciężkie zatrucie).
Osłabienie i znużenie oraz zaburzenia orientacji i zdolności oceny zagrożenia powodują, że zaczadzony jest bierny (nie ucieka z miejsca nagromadzenia trucizny), traci przytomność i – jeśli nikt nie przyjdzie mu z pomocą – umiera.
Co zrobić, aby uniknąć zaczadzenia?
- przeprowadzać kontrole techniczne, sprawdzać szczelność przewodów kominowych, systematycznie je czyścić,
- użytkować sprawne techniczne urządzenia, w których odbywa się proces spalania, zgodnie z instrukcją producenta,
- stosować urządzenia posiadające stosowne dopuszczenia w zakresie wprowadzenia do obrotu; w sytuacjach wątpliwych należy żądać okazania wystawionej przez producenta lub importera urządzenia tzw. deklaracji zgodności, tj. dokumentu zawierającego informacje o specyfikacji technicznej oraz przeznaczeniu i zakresie stosowania danego urządzenia,
- nie zaklejać i nie zasłaniać w inny sposób kratek wentylacyjnych,
- w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, ponieważ nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację,
- systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do otworu lub kratki,
- często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien,
- nie bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, wymiotów, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania, gdyż mogą być sygnałem, że ulegamy zatruciu czadem; w takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy i zasięgnąć porady lekarskiej.
Jak udzielić pierwszej pomocy przy zatruciu tlenkiem węgla?
– natychmiast zapewnić dopływ czystego powietrza,
– jak najszybciej wynieść osobę poszkodowaną w bezpieczne miejsce, na świeże powietrze,
– rozluźnić poszkodowanemu ubranie (ale nie rozbierać go, by nie doprowadzić do przemarznięcia),
– wezwać służby ratownicze (tel. 112, pogotowie ratunkowe – tel. 999).
Jeśli po wyniesieniu na świeże powietrze zaczadzony nie oddycha, należy niezwłocznie przystąpić do wykonywania sztucznego oddychania i masażu serca.